Luật sư lưu ý người dùng cần chia sẻ tin, bài báo trên mạng xã hội đúng nguồn, đúng ngữ cảnh, tránh làm sai lệch thông tin và phát sinh trách nhiệm pháp lý.
Nghị định 367/2026/NĐ-CP đặt ra các quy định xử lý vi phạm trong lĩnh vực báo chí, do đó, người dùng cần lưu ý một số vấn đề để vừa bảo đảm quyền tiếp cận, chia sẻ thông tin, vừa tránh những rủi ro pháp lý không đáng có.
PV Báo Lao Động đã có cuộc phỏng vấn Luật sư Nguyễn Văn Hậu - Chủ tịch Trung tâm trọng tài Thương mại Luật gia Việt Nam về vấn đề này.
Thưa luật sư, những hành vi chia sẻ thông tin báo chí nào có thể phát sinh trách nhiệm pháp lý?
- Người dùng có thể chia sẻ đường dẫn đến bài báo hợp pháp hoặc trích dẫn một phần để trao đổi, bình luận, nếu giữ đúng nội dung và tuân thủ quy định về bản quyền. Không phải cứ bấm “Chia sẻ” hoặc dẫn lại tin báo chí là bị xử phạt. Rủi ro nằm ở nội dung được lan truyền và cách người dùng thể hiện nội dung đó.
Trước hết, khoản 7 Điều 14 Nghị định 367/2026/NĐ-CP xử phạt việc đăng, phát, giới thiệu, quảng bá nội dung đã bị đình chỉ phát hành, thu hồi, tịch thu, cấm lưu hành, gỡ bỏ, tiêu hủy hoặc nội dung mà cơ quan báo chí đã có cải chính.
Ví dụ, báo đã cải chính một thông tin sai về cá nhân, nhưng người dùng vẫn đăng ảnh chụp phần thông tin sai trong bài cũ như một tin chính xác thì có nguy cơ vi phạm. Cần phân biệt việc phổ biến lại thông tin sai với việc chia sẻ thông báo cải chính để người đọc biết thông tin đúng.
Ranh giới giữa việc chia sẻ thông tin thông thường và hành vi vi phạm được xác định như thế nào, thưa Luật sư?
- Người dùng có thể phát sinh trách nhiệm khi cắt ghép, thêm tiêu đề hoặc lời bình khiến thông tin bị hiểu sai. Chẳng hạn, bài báo chỉ nói một vụ việc “đang được xác minh”, nhưng người chia sẻ lại khẳng định người được nhắc đến “đã phạm tội”.
Việc đăng lại thông tin vu khống, xúc phạm hoặc thông tin riêng tư thuộc trường hợp không được phép công khai cũng có thể bị xử lý theo quy định tương ứng. Nguồn tin từng xuất hiện trên báo không tự động bảo đảm mọi cách đăng lại đều hợp pháp. Đối với hành vi trên mạng xã hội, phải đối chiếu quy định về sử dụng mạng xã hội, không áp dụng máy móc mọi chế tài dành cho hoạt động báo chí.
Về bản quyền, chia sẻ đường dẫn khác với sao chép toàn bộ bài báo, ảnh hoặc video rồi đăng lên tài khoản của mình. Điểm đ khoản 1 và khoản 2 Điều 25 Luật Sở hữu trí tuệ cho phép trích dẫn hợp lý tác phẩm đã công bố để bình luận, giới thiệu, minh họa, nhưng phải giữ đúng ý tác giả, ghi tên tác giả và nguồn, đồng thời không ảnh hưởng bất hợp lý đến việc khai thác tác phẩm. Đăng lại toàn bộ tác phẩm được bảo hộ phải có sự cho phép hoặc thuộc ngoại lệ hợp pháp.
Khi xác định vi phạm, cơ quan có thẩm quyền phải xem xét hành vi cụ thể, tình trạng pháp lý của nội dung và lỗi của người chia sẻ. Khoản 1 Điều 2 Luật Xử lý vi phạm hành chính xác định vi phạm hành chính phải là hành vi có lỗi.
Vì vậy, không thể kết luận một người vi phạm chỉ từ việc họ đã chia sẻ bài báo; nhưng lời giải thích “tôi chỉ đăng lại” cũng không tự động loại trừ trách nhiệm.
Từ quy định tại Nghị định 367/2026/NĐ-CP, luật sư khuyến nghị người dùng mạng xã hội cần lưu ý những gì khi chia sẻ tin, bài báo chí để vừa bảo đảm quyền tiếp cận, lan tỏa thông tin, vừa tránh những rủi ro pháp lý không đáng có?
- Theo tôi, điều quan trọng nhất là người dùng mạng xã hội cần có trách nhiệm với thông tin mình chia sẻ, từ khâu kiểm tra nguồn tin đến việc xử lý khi phát hiện thông tin sai lệch.
Trước hết, cần kiểm tra độ tin cậy và tính cập nhật của thông tin trước khi chia sẻ. Người dùng nên truy cập bài viết gốc, kiểm tra cơ quan báo chí đăng tải, thời điểm đăng và các nội dung cải chính, cập nhật nếu có.
Đặc biệt, không nên chia sẻ lại tin cũ theo cách khiến người đọc hiểu nhầm rằng sự việc vừa mới xảy ra, hoặc tiếp tục lan truyền thông tin khi chưa xác định được tính xác thực của nội dung.
Thứ hai, cần chia sẻ thông tin đúng nguồn, đúng ngữ cảnh và tôn trọng quyền của chủ thể liên quan. Người dùng nên ưu tiên dẫn đường link đến bài viết chính thức của cơ quan báo chí; trường hợp trích dẫn nội dung cần bảo đảm không làm sai lệch ý nghĩa của bài viết, đồng thời ghi rõ nguồn thông tin.
Ý kiến, bình luận cá nhân cần được phân biệt với nội dung do cơ quan báo chí cung cấp, tránh biến những thông tin mới ở mức nghi vấn hoặc đang được xác minh thành kết luận chắc chắn.
Đối với bài viết, hình ảnh, video thuộc đối tượng được bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan, người dùng cũng cần lưu ý các quy định về quyền sử dụng khi đăng lại toàn bộ hoặc khai thác nội dung đó.
Thứ ba, cần chủ động xử lý khi thông tin đã chia sẻ có sai sót hoặc được cải chính. Khi phát hiện bài báo đã được cải chính, người dùng nên cập nhật, gỡ bỏ hoặc đính chính nội dung mình đã đăng để tránh tiếp tục gây hiểu nhầm.
Việc chỉ đăng thông tin đính chính mới nhưng vẫn giữ nguyên bài viết sai lệch trước đó có thể khiến thông tin không chính xác tiếp tục được lan truyền. Trường hợp có yêu cầu gỡ bỏ thông tin hợp pháp từ cơ quan có thẩm quyền, người dùng cần nghiêm túc chấp hành.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc chủ động khắc phục hậu quả không đồng nghĩa với việc đương nhiên được miễn trách nhiệm pháp lý nếu hành vi vi phạm đã phát sinh.
- Xin cảm ơn ông!
Nguồn: BÁO LAO ĐỘNG
https://laodong.vn/thoi-su/chia-se-bai-bao-len-mang-xa-hoi-rui-ro-phap-ly-khi-cat-ghep-lam-sai-lech-bai-viet-goc-1782941.ldo
