Sau vụ cháy chợ Biên Hòa (TP Đồng Nai) tối 5/8 và nhiều vụ hỏa hoạn trước đó, không ít tiểu thương ở TP Đồng Nai, TPHCM và nhiều nơi khác đến nay vẫn chưa từng nghe đến bảo hiểm cháy nổ hoặc không biết mua ở đâu, quyền lợi ra sao.
Theo chuyên gia, chỉ với vài triệu đồng mỗi năm, người kinh doanh có thể bảo vệ khối tài sản trị giá cả tỷ đồng trước rủi ro hỏa hoạn.
Bà Thúy Loan (50 tuổi), tiểu thương tại Trung tâm Thương mại An Đông (phường An Đông, TPHCM), đã duy trì cửa hàng thời trang của mình hơn 30 năm. Từ khi bà chưa lập gia đình, đến nay con bà sắp lấy vợ, gả chồng.
Suốt thời gian buôn bán, bà chưa từng mua bảo hiểm cháy nổ và cũng không biết loại bảo hiểm này mang lại lợi ích gì.
“Cũng lâu rồi, tôi có nghe ban quản lý trung tâm thương mại nhắc sơ qua về loại bảo hiểm này. Tuy nhiên, không có ai mua nên sau đó cũng không thấy nhắc đến nữa. Tiểu thương chỉ lo buôn bán qua ngày, không biết bảo hiểm này có lợi ích gì hay phải tốn thêm một khoản chi phí như đóng thuế”, bà Loan nói.
Khu vực kinh doanh tại tầng 1 Trung tâm Thương mại An Đông (Ảnh: An Huy).
Theo người phụ nữ, thời gian gần đây, hoạt động kinh doanh tại trung tâm thương mại gặp nhiều khó khăn do lượng khách giảm, buôn bán thua lỗ. Nhiều tiểu thương đã phải đóng sạp, treo bảng cho thuê mặt bằng nhưng vẫn không có người thuê.
Ngoài ra, người kinh doanh còn phải đóng thuế và nhiều khoản phí khác. Vì vậy, khi nhắc đến việc bỏ thêm tiền mua bảo hiểm cháy nổ, bà Loan nói bản thân chưa sẵn sàng.
Tương tự, chị Thu (34 tuổi), tiểu thương kinh doanh mặt hàng thời trang, giày dép tại Trung tâm Thương mại An Đông, cũng cho biết, chị buôn bán tại đây hơn 10 năm nhưng đây là lần đầu tiên nghe nhắc đến bảo hiểm cháy nổ.
“Nếu được cung cấp đầy đủ thông tin, mức phí không đáng kể so với doanh thu và các khoản chi khác, tôi sẽ cân nhắc mua để phòng ngừa rủi ro vì toàn bộ vốn liếng đều dồn vào sạp hàng”, chị Thu nói.
Theo chị Thu, trung tâm thương mại luôn chú trọng công tác phòng cháy, chữa cháy. Tuy nhiên, không ai lường trước những sự cố có thể xảy ra.
Những gian hàng thời trang tại Trung tâm Thương mại An Đông (Ảnh: An Huy).
Không chỉ các tiểu thương tại trung tâm thương mại và chợ truyền thống, nhiều hộ kinh doanh riêng lẻ, cư dân cũng bất ngờ khi được hỏi về loại hình bảo hiểm này.
Đơn cử, ông Toàn (41 tuổi), chủ một cửa hàng áo cưới trên đường Phan Văn Hớn, phường Đông Hưng Thuận (TPHCM), đã kinh doanh gần 20 năm nhưng chưa từng biết đến bảo hiểm cháy nổ vì không được ai giới thiệu hay tư vấn.
“Lâu nay tôi chỉ biết đến các loại bảo hiểm nhân thọ, dành cho con người, còn bảo hiểm tài sản, vật chất trong trường hợp xảy ra cháy nổ thì đây là lần đầu tiên nghe đến. Nếu chi phí hợp lý và giúp bảo vệ tài sản, tôi cũng sẽ cân nhắc mua để phòng ngừa rủi ro”, ông Toàn nói.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, luật sư Nguyễn Văn Hậu, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Thương mại Luật gia Việt Nam, cho biết, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024 đã quy định rõ các cơ sở kinh doanh thuộc danh mục bắt buộc mua bảo hiểm cháy nổ.
Với những cơ sở không thuộc diện này, Nhà nước vẫn khuyến khích cá nhân, hộ kinh doanh chủ động tham gia bảo hiểm để bảo vệ tài sản. Điều này nhấn mạnh rằng bên cạnh nghĩa vụ pháp lý, việc mua bảo hiểm còn là giải pháp tài chính để giảm thiểu rủi ro khi có sự cố xảy ra.
Theo luật sư Hậu, trong mô hình chợ truyền thống, ban quản lý hoặc doanh nghiệp quản lý chợ là đơn vị có trách nhiệm tổ chức thực hiện, duy trì các điều kiện an toàn PCCC và quản lý hồ sơ liên quan; trong đó có giấy chứng nhận bảo hiểm cháy nổ bắt buộc.
Cảnh sát khống chế hỏa hoạn tại chợ Biên Hòa, TP Đồng Nai, tối 5/8 (Ảnh: Phương Quyên).
Tiểu thương không nhất thiết phải tự mình tìm kiếm và làm thủ tục bảo hiểm riêng. Ban quản lý chợ có thể tổ chức mua bảo hiểm theo gói chung cho toàn bộ chợ, giúp các hộ kinh doanh giảm bớt khó khăn khi tiếp cận doanh nghiệp bảo hiểm.
Hộ kinh doanh có trách nhiệm chấp hành nội quy phòng cháy của chợ, bảo đảm an toàn khi sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt và thiết bị điện tại gian hàng. Việc phối hợp với ban quản lý chợ có ý nghĩa quan trọng để duy trì điều kiện an toàn và bảo đảm quyền lợi bảo hiểm khi xảy ra sự cố.
Ngoài ra, hệ thống biểu mẫu về PCCC được quy định thống nhất giúp hộ kinh doanh thuận lợi hơn khi thực hiện các thủ tục liên quan. Việc quản lý hồ sơ PCCC và bảo hiểm tập trung tại ban quản lý chợ cũng giúp tiểu thương giảm bớt việc tự thực hiện các thủ tục với doanh nghiệp bảo hiểm.
"Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu về PCCC giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp bảo hiểm cũng cần được đẩy mạnh. Khi thông tin về chợ, điều kiện PCCC và mức độ rủi ro được xác minh, quá trình doanh nghiệp bảo hiểm đánh giá và cấp đơn có thể thuận lợi hơn, giảm bớt yêu cầu hộ kinh doanh phải cung cấp nhiều hồ sơ giấy", luật sư Hậu chia sẻ.
Ông Vũ Anh Hoàng, Giám đốc Chi nhánh một doanh nghiệp bảo hiểm, nhiều năm trực tiếp quản lý và triển khai nghiệp vụ bảo hiểm cháy nổ tài sản, cho biết, vụ cháy chợ Biên Hòa một lần nữa cho thấy mức độ tích tụ rủi ro rất lớn tại các chợ truyền thống. Mật độ gian hàng cao, hàng hóa đa dạng nên khi phát sinh hỏa hoạn, khả năng cháy lan và gây tổn thất đồng thời cho nhiều hộ kinh doanh rất cao.
Theo đại diện doanh nghiệp bảo hiểm, các tiểu thương trước đó đã mua bảo hiểm cháy nổ, khi xảy ra tổn thất, mức bồi thường được xác định trên cơ sở thiệt hại thực tế thuộc phạm vi bảo hiểm, số tiền bảo hiểm và các điều kiện của hợp đồng, chứ không mặc nhiên bằng số tiền đã kê khai tham gia.
Về quy trình tham gia bảo hiểm cháy nổ, tiểu thương có nhu cầu trước tiên cần liên hệ công ty bảo hiểm để được tư vấn chính xác; điền vào giấy yêu cầu bảo hiểm; cung cấp danh mục tài sản để đơn vị bảo hiểm đánh giá rủi ro và lên phương án bảo hiểm phù hợp. Trường hợp tham gia bảo hiểm hàng hóa, tiểu thương sẽ được hướng dẫn kê khai chính xác để đảm bảo quyền lợi khi có tổn thất.
Các tiểu thương kinh doanh hàng thời trang tại chợ Tân Bình (TPHCM) hàng chục năm nhưng chưa mua bảo hiểm cháy nổ (Ảnh: An Huy).
Khi xảy ra sự cố gây tổn thất hàng hóa, tiểu thương cần báo ngay cho công ty bảo hiểm. Trong vòng 24 giờ theo quy định, công ty sẽ cử người xuống hiện trường để giám định sơ bộ tổn thất. Trường hợp tổn thất phức tạp, công ty sẽ thuê đơn vị giám định độc lập. Quá trình giám định, công ty bảo hiểm sẽ làm việc với tiểu thương để thực hiện các thủ tục bồi thường.
Tiểu thương khi mua bảo hiểm cháy nổ nên mua đúng theo giá trị hàng hóa của mình để được đảm bảo quyền lợi trong trường hợp có tổn thất xảy ra. Dù mua bảo hiểm cao hơn giá trị tài sản, tiểu thương cũng sẽ không được bồi thường số tiền cao hơn giá trị hàng hóa bị tổn thất. Nếu mua thấp hơn, trường hợp có tổn thất, số tiền bồi thường sẽ được tính theo tỷ lệ.
"Ví dụ, một tiểu thương tham gia bảo hiểm với giá trị tài sản 1 tỷ đồng, với biểu phí khoảng 0,55%/năm thì mỗi năm tiểu thương chỉ đóng phí bảo hiểm khoảng 5,5 triệu đồng. Khi có tổn thất xảy ra, họ sẽ được bồi thường tối đa 1 tỷ đồng. Trường hợp tổn thất 1 phần, số tiền bồi thường tương ứng với thiệt hại thực tế", ông Vũ Anh Hoàng chia sẻ.
Theo quy định hiện hành, hộ kinh doanh chỉ thuê một ki-ốt có diện tích 8-10m2 không bắt buộc phải mua bảo hiểm cháy nổ. Tuy nhiên, tiểu thương có thể chủ động mua các gói bảo hiểm tự nguyện cho riêng gian hàng của mình để dự phòng rủi ro. Điều này được khuyến cáo vì hợp đồng bảo hiểm do đơn vị quản lý chợ, trung tâm thương mại mua thường không mặc nhiên bao gồm việc đền bù tài sản của từng gian hàng, ki-ốt.
An Huy
Nguồn: DÂN TRÍ
https://dantri.com.vn/thoi-su/lam-gi-de-bao-hiem-chay-no-khong-xa-la-voi-tieu-thuong-cu-dan-20260808111916125.htm
 - Sau vụ cháy chợ Biên Hòa (TP Đồng Nai), nhiều tiểu thương, cư dân mới biết đến bảo hiểm cháy nổ. Chuyên gia cho rằng với mức phí hợp lý, người kinh doanh có thể bảo vệ tài sản của mình.&){kind=link}